Jesteśmy niezależnym, apolitycznym i samorządnym stowarzyszeniem polskich sędziów.
Naszą główną misją jest obrona wolności i praw obywatelskich, fundamentu demokratycznej Polski, należącej do Unii Europejskiej.
Działamy od ponad 25 lat, w tym w międzynarodowych organizacjach sędziowskich Skupiamy ponad 3 500 sędziów, najwięcej w Polsce.

Opinia do projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia dochodzenia wierzytelności

cywilnyStowarzyszenie Sędziów Polskich "Iustitia" opracowało opinię do projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia dochodzenia wierzytelności (nr projektu UD96). Opinia została opracowana przez członków Zespołu ds. Prawa Cywilnego, a następnie przyjęta przez Zarząd Stowarzyszenia.

 Na wstępie Stowarzyszenie zastrzega iż wstrzymuje się od ogólnej oceny projektu, w szczególności co do słuszności założeń projektodawcy i co do adekwatności projektowanych środków w stosunku do zakładanych celów. Celem poniższej opinii nie jest więc ocena czy projektowane nowelizacje doprowadzą do zmniejszenia zatorów płatniczych, lecz wskazanie na ewentualne wady legislacyjne projektu, które mogą wywołać komplikacje w praktyce sądowej. Stowarzyszenie odniesie się także do kwestii zakładanego przez projektodawcę jako cel ustawy – odciążenia sądów od nadmiernego wpływu prostych spraw, ponieważ jest to zagadnienie znajdujące się w obszarze szczególnego zainteresowania Stowarzyszenia.

A. Notarialny nakaz zapłaty.
I. Konstrukcja prawna.
Z treści projektowanych przepisów i uzasadnienia projektu wynika, że notarialny nakaz zapłaty będzie czynnością notarialną, a nie orzeczeniem. Notariusz zatem nie będzie organem postępowania cywilnego, a czynności podejmowane przez strony nie będą czynnościami procesowymi. Wynika z tego szereg konsekwencji, o których mowa niżej.
W szczególności, odmowa dokonania czynności notarialnej podlega zaskarżeniu zażaleniem, do którego rozpoznania właściwy jest sąd okręgowy, orzekający na rozprawie, w postępowaniu nieprocesowym (art. 83 § 1b Prawa o notariacie). Brak w projekcie wyłączenia zaskarżalności odmowy wydania nakazu, co może prowadzić do obciążenia sądów falą spraw z odwołań.

II. Odpowiednie stosowanie przepisów o wyroku.
Budzi wątpliwości potrzeba ustanowienia odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów KPC o wyroku (art. 105m Prawa o notariacie), jak również sam zakres tego odesłania. Nie jest to odesłanie do przepisów o uzupełnieniu i sprostowaniu nakazu, ponieważ wyłącza to sam omawiany przepis. Nie jest to również odesłanie do formy i treści nakazu, ponieważ ta jest uregulowana w projektowanym art. 105c, a także w obowiązującym już art. 89 § 2 Prawa o notariacie. Pozostaje kwestia m.in. prawomocności materialnej i powagi rzeczy osądzonej. Powstaje natomiast pytanie czy należy także do notarialnego nakazu zapłaty odpowiednio stosować art. 777 § 1 pkt 1 Kpc (wówczas projektowany art. 777 § 1 pkt 2[2] Kpc byłby zbędny). Nasuwa się też wątpliwość, czy w związku z art. 105m Prawa o notariacie należy notarialny nakaz zapłaty traktować jak orzeczenie sądowe w znaczeniu art. 840 § 1 pkt 1 Kpc, co zasadniczo wpływa na zakres środków obrony dłużnika. Dlatego należy zarekomendować stosowanie czytelniejszej techniki legislacyjnej. Zamiast podwójnego odesłania w projektowanym art. 105m, Stowarzyszenie proponuje określenie wprost że notarialny nakaz zapłaty, od którego nie wniesiono sprzeciwu ma skutki prawomocnego wyroku. W szczególności dawałoby to jasność, że nakaz wywołuje skutki określone w art. 199 § 1 pkt 2 Kpc i art. 840 § 1 pkt 1 Kpc.
Projekt nie określa konsekwencji wydania notarialnego nakazu zapłaty i orzeczenia sądu dotyczącego tego samego roszczenia (bez względu na kolejność ich wydania). Jeżeli konsekwencją art. 105m Prawa o notariacie miałoby być zrównanie notarialnego nakazu w skutkach z prawomocnym wyrokiem sądu, to rozwiązanie takiego zbiegu mogłoby nastąpić na podstawie art. 403 § 2 Kpc. Projektowane brzmienie art. 105m Prawa o notariacie nie daje jednak ku temu podstaw.
Reasumując, zamiast odesłania w art. 105m Prawa o notariacie do art. 353[2] Kpc, bardziej czytelne dla praktyki byłoby odesłanie do art. 504 § 2 Kpc. Nie byłoby wówczas wątpliwości również co do możliwości wznowienia postępowania.

III. Przesłanka przerwania biegu przedawnienia roszczenia.
Zgodnie z dotychczasową tradycją prawną, przerwanie biegu przedawnienia jest skutkiem czynności wierzyciela lub dłużnika, nie zaś organu ochrony prawnej. Dotyczy to również wszczęcia mediacji (por. art. 1836 § 1 Kpc). Dlatego należy zarekomendować zmianę projektowanego art. 123 § 1 pkt 4 Kpc w taki sposób, by przerwanie biegu przedawnienia następowało przez złożenie wniosku do notariusza.

IV. Tok czynności notariusza.
1. Ochrona praw osoby zobowiązanej do wykonania nakazu.
Prawo o notariacie nie zna instytucji właściwości miejscowej notariusza. Należy jednak rozważyć wprowadzenie bądź do art. 84 bądź do projektowanego rozdziału 7a Prawa o notariacie (najlepiej do art. 105f § 2 pkt 3) – ograniczenia aby nakaz zapłaty mógł wydać tylko notariusz który ma siedzibę kancelarii w miejscowości położonej na terenie tego samego powiatu lub okręgu sądu rejonowego lub okręgowego, w obszarze którego znajduje się adres zamieszkania dłużnika. Biorąc pod uwagę poważne konsekwencje niewniesienia w terminie sprzeciwu od nakazu zapłaty, zapewni to większą ochronę praw osoby przeciwko której skierowany jest nakaz zapłaty. Nie uwzględnienie tej uwagi może prowadzić do
1) zwiększonego wpływu do sądów powszechnych wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od notarialnego nakazu zapłaty;
2) wyspecjalizowania się niektórych kancelarii notarialnych w wydawaniu nakazów zapłaty, co może prowadzić do nadmiernej rutyny i osłabienia kontroli wpływających wniosków pod względem ich zgodności z prawem (ten sam problem dotyczy sądów, o czym mowa będzie niżej).
Należy zauważyć, że projektowany art. 105g § 1 Prawa o notariacie pomija kwestię pouczeń. Notariusz powinien doręczyć osobie zobowiązanej także pouczenia nt. terminu i sposobu wniesienia sprzeciwu, konsekwencji jego niewniesienia (o skutkach nakazu jako tytułu wykonawczego), sposobu zaskarżenia czynności notariusza w trybie art. 105p, a także o zasadzie ne bis in idem (niekoniecznie znanej powszechnie w społeczeństwie).
Brak w projekcie uregulowania sytuacji, do których w postępowaniu sądowym zastosowanie znajduje art.502[1] § 2 Kpc, tj. ujawnienia się braku zdolności sądowej, procesowej albo braku organu osoby prawnej po wydaniu nakazu. O ile brak zdolności sądowej lub procesowej osoby fizycznej powinien się ujawnić przy próbie osobistego doręczenia, to pozostałe sytuacje niekoniecznie.

2. Przesłanki odmowy wydania nakazu zapłaty.
Wśród przesłanek odmowy wydania nakazu zapłaty projekt pomija powagę rzeczy osądzonej i zawisłość sporu. Jeżeli wierzyciel w oświadczeniu o którym mowa w art. 105b § 2 pkt 5 ujawni, że sprawa o to samo roszczenie jest w toku lub została prawomocnie osądzona, notariusz powinien odmówić wydania nakazu zapłaty. Należy także nałożyć na notariusza obowiązek zweryfikowania oświadczenia wierzyciela w rejestrze nakazów zapłaty (w przeciwnym razie trudno zrozumieć funkcje instytucji projektowanej w art. 105d).
Stowarzyszenie zaleca aby projektowane przepisy umożliwiały notariuszowi wydanie nakazu zapłaty częściowego, w przypadku gdy negatywne przesłanki (np. oczywista bezzasadność roszczenia, res iudicata) dotyczą tylko dającej się wyodrębnić części roszczenia.

3. Rejestr nakazów zapłaty.
Projektodawca nie wyjaśnia wyraźnie jaka ma być funkcja rejestru nakazów zapłaty (art. 105d). Należy zakładać, że chodzi o zapobieganie naruszaniu zasady ne bis in idem, na co wskazuje art. 105d § 4. W związku z tym należy postulować dodanie do katalogu danych objętych rejestrem (art. 105d § 2) także podstawowych danych na temat podstawy faktycznej roszczenia (np. „czynsz za najem lokalu [tu jego adres] w okresie od … do ...”). Jeśli to miałoby okazać się zbyt trudne do wdrożenia z powodów technicznych, można także rozważyć, aby rejestr obejmował przynajmniej datę wymagalności roszczenia, a jeżeli roszczenie było wymagalne ratami – każdą datę z przypisaniem do danej części roszczenia. W przeciwnym razie nakaz zapłaty nie zostanie zarejestrowany jeśli tylko zbieżne będą nazwiska wierzyciela i dłużnika oraz kwota roszczenia.
W projekcie brak wyraźnie określonych konsekwencji niezarejestrowania nakazu zapłaty. Trudno powiedzieć czy będzie nią odmowa doręczenia nakazu osobie zobowiązanej do jego wykonania.
Brak w projekcie obowiązku dokonania wpisu do rejestru uchylenia nakazu zapłaty.
Brak dostatecznego uzasadnienia aby notarialne nakazy zapłaty były publicznie dostępne (art. 105e § 2). Wystarczy gdy rejestr będzie dostępny dla notariuszy i sądów.

4. Doręczenie nakazu zapłaty.
Art. 105g Prawa o notariacie. Wydaje się, że notariusz powinien raczej doręczać stronom wypisu nakazu zapłaty, nie zaś sam nakaz.

V. Zaskarżenie nakazu zapłaty i dalsze czynności.
Należy poddać pod rozwagę wprowadzenie możliwości wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty do protokołu u notariusza, który go wydał.
Projekt nie określa sposobu postępowania w razie wystąpienia po doręczeniu nakazu zapłaty, a przed upływem terminu na wniesienie sprzeciwu, takich zdarzeń jak śmierć zobowiązanego, utrata przez niego zdolności sądowej, utrata zdolności procesowej, brak przedstawiciela ustawowego, upadłość.
Projekt nie zawiera żadnych regulacji co do dalszych czynności sądu po wniesieniu sprzeciwu przez osobę zobowiązaną i przekazaniu sprawy przez notariusza. W szczególności brak przepisu, który nakazywałby traktować wniosek złożony notariuszowi jako ekwiwalent pozwu. Nie uregulowano też w jaki sposób sąd ma traktować ewentualnie wyrażone w sprzeciwie fakultatywne uzasadnienie sprzeciwu - czy jako stanowisko pozwanego w procesie, czy też jako pozaprocesowy dokument, niemający żadnej doniosłości w procesie. Trudno powiedzieć, czy na podstawie projektowanych przepisów sąd powinien wezwać pozwanego aby wyraził swoje stanowisko w odpowiedzi na pozew. Nie uregulowano także konsekwencji nieuiszczenia przez osobę zobowiązaną trzech czwartych opłaty od pozwu (projektowany art. 19 ust. 4 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Należy poddać projektodawcy pod rozwagę dwa rozwiązania:
1. Jeżeli wniesienie sprzeciwu przez osobę obowiązaną ma prowadzić do przekazania sprawy sądowi, jak to zakłada projekt, należy umożliwić sądowi sprawne dalsze postępowanie poprzez:
a) przepis ustanawiający fikcję że wniosek złożony do notariusza jest równoznaczny z pozwem,
b) wymóg aby sprzeciw od nakazu zapłaty składany notariuszowi spełniał wymogi co do treści określone w art. 503 § 1 Kpc.
Takie rozwiązanie rodzi jednak następujące problemy: odrzucenie sprzeciwu przez sąd, w tym zarówno z powodu braków formalnych jak i nieuiszczenia opłaty określonej w art. 19 ust. 4 pkt 2 Uksc, wymagać będzie nakładu pracy i zaangażowania czasu pracy sądu, co jest sprzeczne z założeniami projektu. Ponadto, po prawomocnym odrzuceniu sprzeciwu, sąd musiałby zawiadomić o tym notariusza, aby ten mógł usunąć adnotację o wniesieniu sprzeciwu i nanieść adnotację o niewniesieniu sprzeciwu.
2. O wiele lepszym rozwiązaniem wydaje się być dyskontynuacja, tj. po wniesieniu sprzeciwu, notariusz powinien nanieść na nakazie adnotację o wniesieniu sprzeciwu, odnotować ten fakt w rejestrze nakazów zapłaty, po czym zaprzestać dalszych czynności. Od tej pory decyzja o tym czy sprawa ma być kontyuowana w sądzie powinna należeć do wierzyciela, który będzie mógł wnieść pozew do sądu. Można też ewentualnie rozważyć zakreślenie w ustawie terminu na zgłoszenie przez wierzyciela żądania przekazania wniosku do sądu. Wymogi formalne wniosku pozwalają uznać, że może on stanowić pozew. Do rozważenia pozostaje, czy wierzyciela, który uiścił taksę notarialną, należy zwolnić od opłaty sądowej od pozwu złożonego o to samo roszczenie w takim zakresie w jakim znajduje ona pokrycie w już uiszczonej taksie. Natomiast z przyczyn wyłożonych w punkcie poprzedzającym, całkowicie nieracjonalne będzie nakładanie na pozwanego obowiązku uiszczenia opłaty od sprzeciwu złożonego notariuszowi.
W obu wariantach zaliczenie na poczet kosztów procesu – kosztów wydania notarialnego nakazu zapłaty jest jak najbardziej zasadne.

VI. Nadanie klauzuli wykonalności.
1. Spójność projektowanej regulacji z systemem prawa procesowego cywilnego.
Projekt przewiduje, że notarialny nakaz zapłaty zostanie dodany do kodeksowego katalogu tytułów egzekucyjnych. Brak natomiast w projekcie odpowiedniej zmiany art. 776 Kpc, bądź projektu pozakodeksowego przepisu, który ustanawiałby wyjątek od zasady że tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny, któremu nadano klauzulę wykonalności. Klauzula wykonalności, o której mowa w projektowanym art. 105n Prawa o notariacie, nie jest bowiem orzeczeniem lecz czynnością notarialną. Oznacza to, że nie jest klauzulą wykonalności, o której mowa w art. 776 Kpc, a przynajmniej nie wynika to w sposób niebudzący wątpliwości z projektowanych przepisów. Zgodnie bowiem z art. 781 § 2 Kpc, pozasądowym tytułom egzekucyjnym nadaje klauzulę wykonalności sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika. Klauzulą wykonalności w znaczeniu art. 776 Kpc (w zw. m.in. z art. 1036 § 1 pkt 1 i art. 1036 § 2 Kpc) jest wyłącznie klauzula nadana przez sąd, zatem projektowane przepisy o nadawaniu klauzuli wykonalności przez notariusza byłyby jedynym przypadkiem prowadzenia egzekucji sądowej na podstawie pozasądowej klauzuli wykonalności. Aby więc uniknąć wszelkich wątpliwości i trudnych do przewidzenia komplikacji w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, a przede wszystkim aby ujednolicić ustawodawstwo, należy zarekomendować aby projektodawca rozważył jedno z dwojga możliwych rozwiązań:
1) dodanie do art. 781 § 2 Kpc zastrzeżenia wyjątku polegającego na tym, że klauzulę wykonalności notarialnemu nakazowi zapłaty nadaje notariusz;
2) wyraźne zastrzeżenie że notarialny nakaz zapłaty, któremu notariusz nadał klauzulę wykonalności jest tytułem wykonawczym w znaczeniu art. 776 Kpc.
Trzeba tu także zauważyć, że zgodnie z art. 83 Prawa o notariacie, do którego projekt odsyła w zakresie trybu zaskarżenia klauzuli wykonalności (art. 105p § 1), przewiduje właściwość sądu okręgowego, który orzeka na rozprawie w postępowaniu nieprocesowym. O ile wybór właściwości rzeczowej należy do sfery dyskrecjonalnej decyzji ustawodawcy, o tyle trudno się zgodzić z potrzebą rozpoznawania zażaleń na rozprawie. W obecnym stanie prawnym, sąd rozpoznający zażalenie lub skargę na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności bada jedynie dokumenty.

2. Identyfikacja wierzyciela i dłużnika.
Jeżeli notarialny nakaz zapłaty wraz z dodatkowym aktem notariusza (bez względu na to czy będzie nim klauzula wykonalności, czy wyłącznie adnotacja o braku sprzeciwu, czy także protokół doręczenia) ma być tytułem wykonawczym, powinien zapewniać identyfikację wierzyciela i dłużnika. Należy w tym miejscu przypomnieć, że identyfikacja obu stron egzekucji była motywem nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 10 maja 2013 r. (Dz.U. poz. 654). Opiniowany projekt zapewnia wyłącznie identyfikację wierzyciela, pomija zaś dłużnika (art. 105b § 2 pkt 9-10 Prawa o notariacie). Projektowane przepisy ani nie nakładają na wierzyciela obowiązku podania numeru PESEL (lub innego identyfikującego) dłużnika, ani nie nakładają obowiązku ustalenia tego numeru przez notariusza.

3. Właściwość miejscowa sądu w sprawie o nadanie tzw. konstytutywnej klauzuli wykonalności.
Projekt przewiduje, że w razie przejścia uprawnień lub obowiązków z notarialnego nakazu, klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko innej osobie niż wskazana w nakazie nada sąd. Nie jest dostatecznie uzasadnione odstępstwo od zasady, że sądem właściwym w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności jest sąd właściwości ogólnej dłużnika.

VII. Koszty sądowe a koszty notarialne.
W tym miejscu należy wyrazić stanowczy postulat aby projekt obejmował także zmiany w zakresie delegacji ustawowej dla Ministra Sprawiedliwości do określenia wysokości taksy notarialnej (art. 5 § 3 Prawa o notariacie). Należy zmienić wskazaną delegację ustawową w taki sposób, aby oprócz znajdujących się już w niej obecnie wytycznych co do treści rozporządzenia Minister związany był także nakazem ukształtowania wysokości taksy notarialnej na poziomie istotnie niższym od poziomu opłaty sądowej od pozwu. W przeciwnym razie notarialny nakaz zapłaty pozostanie martwą literą prawa. Należy bowiem przypomnieć, że według obecnie obowiązujących przepisów o kosztach sądowych, opłata od pozwu w sprawach o roszczenia wynikające z umów o wartości przedmiotu sporu nieprzekraczającej 2000 zł wynosi 30 zł. W takichże sprawach o wartości do 5000 zł opłata ta wynosi z kolei 100 zł. Nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty jest z kolei obciążone opłatą kancelaryjną w wysokości 6 zł. Jest wątpliwe aby koszt czynności notarialnych związanych z wydaniem, doręczeniem i zarejestrowaniem notarialnego nakazu zapłaty, a następnie nadaniem mu tzw. klauzuli wykonalności, o której mowa w projektowanym art. 105n Prawa o notariacie, zamykał się w granicach 106 zł, a tym bardziej 36 zł. Zgodnie z obowiązującymi wytycznymi co do treści rozporządzenia Minister Sprawiedliwości nie będzie mógł ustalić opłat notarialnych na niższym poziomie niż obecnie obowiązujące opłaty sądowe. Należy więc wraz z wprowadzeniem projektowanych zmian w Prawie o notariacie, wprowadzić także podwyższenie wysokości opłat sądowych w sprawach o zapłatę w taki sposób, aby opłata notarialna nie przewyższała opłaty sądowej. Tylko wówczas spełnione zostanie założenie ujawnione w uzasadnieniu projektu, iż notarialny nakaz zapłaty odciąży sądy od masowego wydawania nakazów zapłaty w postępowaniu upominawczym i umożliwi skupienie się przez sędziów i referendarzy sądowych na załatwianiu spraw o większym stopniu doniosłości.
W tym miejscu należy zasygnalizować, że problem niedostosowania wysokości opłat sądowych i notarialnych jest dostrzegany od wielu lat i dotyczy obecnie głównie spraw z zakresu postępowania nieprocesowego, w których de facto sądy pełnią niekiedy rolę tańszej wersji notariatu (zob. np. raport Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości pt. „Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – analiza funkcjonowania – wnioski de lege ferenda”, str. 293-294 – http://www.iws.org.pl/pliki/files/IWS_D ... 85dowe.pdf). Jest to o tyle istotne dla opiniowanego projektu, że zbyt niski poziom opłat sądowych (bądź zbyt wysoki poziom opłat notarialnych – do rozstrzygnięcia przez władzę ustawodawczą) sprawia że podmioty obrotu prawnego nie mają dostatecznej motywacji finansowej do załatwiania spraw (także spornych) na drodze polubownej, to zaś wpływa negatywnie na obciążenie sądów, a pośrednio i na czas oczekiwania na uzyskanie przez przedsiębiorców tytułów wykonawczych.

X. Zagadnienia związane z uzasadnieniem projektu.
Na koniec tej części opinii Stowarzyszenie pragnie poddać pod rozwagę projektodawcy także inne możliwe sposoby usprawnienia i odformalizowania dochodzenia roszczeń pieniężnych oraz odciążenia sądów od zajmowania się nadmierną ilością prostych spraw o zapłatę:
1) umożliwienie sądowi (a raczej przede wszystkim referendarzowi sądowemu) częściowej odmowy wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, w razie częściowej bezzasadności żądania;
2) przekazanie postępowania nakazowego do kompetencji referendarza sądowego;
3) zniesienie instytucji prorogacji milczącej (art. 202 zd. 1 i 2 Kpc), która umożliwia wnoszenie „paczek” pozwów do sądu niewłaściwego miejscowo;
4) wprowadzenie w sprawach dotyczących konsumenta lub ubezpieczonego właściwości wyłącznej miejsca zamieszkania konsumenta lub ubezpieczonego, tj. rozszerzenie reguły wprowadzonej ustawą z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. poz. 1691) na wszystkie sprawy z udziałem konsumentów i ubezpieczonych.

B. Zmiana zasad solidarnej odpowiedzialności inwestora za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy z tytułu wykonanych przez niego robót budowlanych.
1.Zmiana treści art. 647[1] kc zmierza w dobrym kierunku, gdyż rozwiązuje niektóre kwestie sporne, jakie powstają na tle obecnego brzmienia tego przepisu. Budzi jednak wątpliwości zniesienie obowiązku wykonawcy przedstawienia inwestorowi umowy podwykonawczej lub jej projektu, nawet jeśli inwestor tego żąda. Nie uregulowano bowiem wymogów co do treści zgłoszenia wykonywania prac przez podwykonawcę. W praktyce mogą być one lakoniczne i niewystarczające dla inwestora do podjęcia decyzji w kwestii sprzeciwu lub jego uzasadnienia. Inwestor powinien mieć zagwarantowaną możliwość zapoznania się z dokumentami istotnymi dla umowy podwykonawczej, skoro ma ponosić odpowiedzialność za wykonane przez podwykonawcę prace. Stowarzyszenie postuluje przyjęcie rozwiązania, iż na żądanie inwestora, zgłoszone w określonym ustawowo terminie, wykonawca zgłaszający wykonanie prac przez podwykonawcę ma obowiązek przedstawić, również w określonym terminie, umowę podwykonawczą lub jej projekt oraz dokumentację dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie. Należy podnieść, że pozostawienie kwestii treści zgłoszenia nieuregulowaną, sprowokować może spory sądowe na tle rozumienia zakresu tejże treści.
2. Z punktu widzenia praktycznego można dostrzec ryzyko dwojakiej interpretacji projektowanych przepisów przez sądy drugiej instancji. Nasuwa się bowiem pytanie, czy forma pisemna dla „uzasadnionego sprzeciwu”, o którym mowa w projektowanym art. 647[1] § 1 i 4 Kc, oznacza pisemny sprzeciw z wyartykułowanym uzasadnieniem, czy też wystarczy aby inwestor wyraził sprzeciw jako taki, a ustawodawca dopuszcza iż rozstrzygnięcie czy zachodziły uzasadnione podstawy do jego zgłoszenia, będzie badana w procesie. Dlatego warto byłoby tę kwestię doprecyzować. Należy zatem zaproponować następujące brzmienie § 4 zmienianego art. 647[1] k.c.: „Zgłoszenie oraz sprzeciw wraz z uzasadnieniem, o których mowa w § 1, wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności.” Pozwoliłoby to doprecyzować zakres kognicji sądu w procesie i tym samym ukierunkować postępowanie dowodowe jednoznacznie na te okoliczności, które wyartykułowano w pisemnym uzasadnieniu sprzeciwu.


C. Rozszerzenie wykazu majątku o informacje o czynnościach prawnych dokonanych na rzecz osób trzecich.
Projektowana zmiana ma dotyczyć tylko wykazu majątku składanego przez dłużnika w ramach sądowego wyjawienia majątku (art. 913 kpc). Nie dotyczy natomiast wykazu majątku składanego komornikowi na podstawie art. 801 kpc. Przy okazji projektowanej nowelizacji warto zadbać o to by oba wykazy będą miały tą samą treść.

D. Termin rozpoznania zażalenia w postępowaniu zabezpieczającym.
Projekt nie określa od kiedy należy liczyć termin 2 tygodni na rozpoznanie zażalenia. Należy zwrócić uwagę, że jeśli miałby on być liczony od dnia wpływu zażalenia do sądu I instancji, to zachowanie takiego terminu byłoby niewykonalne z przyczyn organizacyjnych.

W pozostałym zakresie Stowarzyszenie nie zgłasza uwag do projektu. W związku z tym SSP Iustitia rekomenduje, by projekt przyjąć pod warunkiem dokonania w nim zmian, uwzględniających powyższe uwagi.


Drukuj   E-mail