Jesteśmy niezależnym, apolitycznym i samorządnym stowarzyszeniem polskich sędziów.
Naszą główną misją jest obrona wolności i praw obywatelskich, fundamentu demokratycznej Polski, należącej do Unii Europejskiej.
Działamy od ponad 25 lat, w tym w międzynarodowych organizacjach sędziowskich Skupiamy ponad 3 500 sędziów, najwięcej w Polsce.

Spotkanie Światowej Unii Sędziów w Jałcie

W dniach 5-10 października 2013 r. w Jałcie odbyło się spotkanie IAJ/EAJ - Światowej Unii Sędziów. Poniżej prezentujemy relację z tego wydarzenia.

Spotkanie Światowej Unii Sędziów odbywa się raz do roku w kraju, który wziął na siebie ciężar zorganizowania wielonarodowego i dość liczebnego (ok. 300 osób) spotkania sędziów z całego świata, podzielonych na grupy regionalne, ale także współpracujących razem podczas spotkania organu kolegialnego pod nazwą Central Council, który skupia przedstawicieli wszystkich państwa zrzeszonych w Światowej Unii Sędziów. W chwili obecnej tych państw jest 81 wraz z przyjętą na tym spotkaniu Czarnogórą.

        Pierwszy dzień zjazdu poświęcony był spotkaniom grup regionalnych. Polska jest członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Sędziów – jednej z 5 grup regionalnych. Spotkanie rozpoczęło się od wystąpienia przedstawiciela Prezydenta Ukrainy, który w słowach powitania zaznaczył rangę Europejskiego Stowarzyszenia Sędziów i zadowolenie z możliwości organizowania tak znaczącego spotkania na Ukrainie. Cześć wstępna poświęcona była zatwierdzeniu raportów finansowych i sprawozdań z ostatniego spotkania w St. Gallen. Merytorycznie poruszone zostało zagadnienie przystąpienia do Światowej Unii Sędziów Czarnogóry i wysłuchanie raportów związanych z przeprowadzeniem audytu w tym państwie pod kątem przestrzegania praw człowieka i harmonizowania prawa do standardów europejskich. Kontynuowano także, wcześniej już zaznaczoną na spotkaniu w St. Gallen, problematykę nawiązania współpracy z podmiotami i organizacjami skupionymi wokół lub w strukturach Unii Europejskiej. Zaznaczyłam już wcześniej, że zarysowały się dwie tendencje w tej kwestii – pierwsza związana z pewnym sceptycyzmem co do intencji i wykorzystania przez inne podmioty faktu legitymizowania ich działań przez obecność sędziów w ich strukturach. Podnoszono, iż podmioty te posiadają w swoich szeregach polityków kierujących się własnymi interesami i potrzebami. Drugi z nurtów był afirmatywny wobec takich kontaktów upatrując w nich szansę na większą słyszalność głosu sędziów w strukturach europejskich. Konkluzja na chwilę obecną jest taka, iż do następnego spotkania sporządzi się listę podmiotów z których współpracę można by rozważać. Obecnie w strukturach europejskich poddany jest do rozwagi projekt powołania Biura Prokuratora Europejskiego posiadającego szerokie kompetencje do działania na terenie Unii Europejskiej i wyposażony w możliwość występowania przed sądami poszczególnych krajów europejskich.

Kolejny dzień poświęcony był spotkaniom grup roboczych podzielony na cztery zagadnienia tematyczne – pierwsza związana jest z prawami ustrojowymi, druga z prawem cywilnym, trzecia z prawem rodzinnym i czwarta z prawem karnym lub czasem prawem pracy. Obrady poszczególnych grup odbywają się w tym samym czasie, więc relacja dotyczyć będzie tylko jednej grupy. Pierwsza grupa robocza zajęła się w tym roku kwestiami związanymi z praktycznymi aspektami niezawisłości sędziowskiej jako gwaranta praw człowieka „How to Promote in Practical Way the Independence of Judges as Protectors of International Human Rights Law”. Omawiane były tam kwestie związane z niezależnością polityczną, sposobem powoływania sędziów, odpowiedzialnością dyscyplinarną sędziów, sposobem ustalania wynagrodzenia i aspektami stosowania praw człowieka w orzecznictwie sądów. Spotkanie prowadzone było w formie dyskusji i prezentacji rozwiązań dotyczących poszczególnych państw. Prezentacja dotycząca Polski sporządzona została wcześniej w formie pisemnej i nadesłana do biura Europejskiego Stowarzyszenia Sędziów a także rozesłana członkom zespołu międzynarodowego Iustitii. Prezentacja ustna na samym spotkaniu stanowiła odbicie wcześniejszego raportu pisemnego. Zbiorcze zestawienie raportów wraz z wnioskami zostanie opracowane przez przewodniczącego grupy i rozesłane do wszystkich delegatów. Na chwilę pisania tego sprawozdania raport nie został jeszcze nadesłany.

Osobny dzień poświęcony był konferencji zorganizowanej przez Europejskie Stowarzyszenie Sędziów na temat krajowych rad sądownictwa „Councils for Judiciary” . Wspominałam już w poprzednim sprawozdaniu z St. Gallen, że obecnie jest to bardzo ważny dla wielu krajów europejskich temat, albowiem wiele krajów nie posiada w ogóle takiego organu (np. Niemcy, Wielka Brytania) a w wielu krajach podmioty, które mogłyby pełnić zadania podobne do tych, które pełni w Polsce KRS, nie są do tego zdolne z uwagi na swój skład lub wpływy polityczne (np. Holandia, Włochy). Dokładne tłumaczenie rezolucji stanowi załącznik do sprawozdania z St. Gallen i przesłane zostało decyzją zarządu IS do wiadomości przedstawicielom władzy wykonawczej i ustawodawczej oraz KRS i Trybunałowi Konstytucyjnemu.

Konferencja była kolejnym krokiem, po podjętej w St. Gallen rezolucji dotyczących KRS i ogólnych zaleceń kierowanych do Komisji Europejskiej (co opisałam w sprawozdaniu z St. Gallen) zmierzającym do ujednolicenia sposobu działania i kompetencji KRS – ów w poszczególnych krajach lub ich powołaniu. Jako pierwsza głos zabrała przedstawicielka sądownictwa ukraińskiego, która wskazała na konieczność dalszego dostosowywania prawa do standardów europejskich , w tym w kwestii powołania Krajowej Rady Sądownictwa. Obecnie podmiot taki istnieje lecz jego skład zawiera przedstawicieli nie tylko sądownictwa, ale także i polityków i obecnie proponowane zmiany zmierzają w kierunku skonstruowania Krajowej Rady Sądownictwa składającej się z sędziów i będącą organem reprezentujących sędziów. Do tego celu potrzebna jest jednak zmiana konstytucji Ukrainy. Następnie przedstawiciel Litwy Virgiljus Valancius omówił sytuacje w jego kraju. Tam krajowa rada sądownictwa zawierająca obecnie również przedstawicieli władzy wykonawczej. Jest to stan niepożądany i podejmowane są kroki w celu reformowania tego systemu tak, aby ograniczyć na ile jest to możliwe uczestnictwo przedstawicieli władzy wykonawczej. Ta tendencja wyrażona jest w wielu dokumentach rangi europejskiej a także przez Europejską Sieć Krajowych Rad Sądownictwa. Celem KRS powinno być stanie na straży niezawisłości sędziowskiej i przestrzegania prawa a także wzmocnienie władzy sądowniczej - jej pozycji i znaczenia dla funkcjonowania demokratycznego państwa prawa. Ważną rolą jest także dbanie o prawidłową i niezależną ścieżkę dojścia do zawodu sędziego oraz promocję sędziego bez ingerencji władzy wykonawczej. Kolejna głos zabrała przedstawicielka ANAO Group czyli państw zrzeszonych w regionalnym stowarzyszeniu krajów stosujących system common law. Zaznaczyła ona , iż w państwach tych nie istnieje podmiot podobny w swym działaniu i konstrukcji do krajowej rady sądownictwa a sędziowie reprezentowani są przez swoje stowarzyszenia. Owocem konferencji jest wydana w Jałcie Rezolucja dotycząca Krajowych Rad Sądownictwa podkreślająca jeszcze raz wagę tego organu, jego rolę oraz niezbędne atrybuty działalności.

 

The Central Council of the International Association of Judges,

convened in Yalta, on October the 10th, 2013 adopts the following

 

Resolution

 

The International Association of Judges, convened in Yalta (Ukraine) from the 5th to the 10th of October 2013, after it held a Conference relating to High Councils for the Judiciary, the Central Council:

 

Supports strengthening the powers of the High Council for the Judiciary bearing in mind that the judiciary can only be responsible for matters it is adequately involved in; (wspiera poszerzanie uprawnień KRS mając jednak na uwadze, iż wymiar sprawiedliwości jest odpowiedzialny tylko za zagadnienia, których jest podmiotem)

 

Underlines that the High Council for the Judiciary plays an important role in ensuring the independence and efficiency of judicial systems; (podkreśla, że KRS odgrywa ważną rolę w umacnianiu niezawisłości i efektywności systemów sadowniczych)

 

Reminds that the High Council for the Judiciary also serves as a buffer between the judiciary and the other pillars of the state; (przypomina, że KRS jest także buforem pomiędzy sądownictwem a pozostałymi filarami władzy państwowej)

Emphasises that it should protect judges and the judiciary from undue external or internal pressure rather than being an instrument of such influence; (wyraża przekonanie, że KRS powinien raczej bronić sędziów I sądownictwo przez wszelkimi naciskami z zewnątrz i wewnątrz niż byc instrumentem tych nacisków)

Underlines that the High Council for the Judiciary will enjoy a proper degree of independence where the substantial majority of its members are judges elected by their peers representing all judicial levels; (podkreśla, że KRS ma być niezależny co wyraża się w znacznej większość sędziów pośród człnków KRS, którzy wybierani są spośród sędziów reprezentujących wszystkie szczeble sądownictwa)

Notes that the High Council for the Judiciary should, in all cases, not be a politicized institution in particular as it relates to its composition and activities; (stwierdza, że KRS nie powinie być w żadnym wypadku poddany wpływom politycznym, szczególnie jeśli ma to związek z jego składem i działalnością).

Underlines the importance of transparency of the High Council for the Judiciary, particularly in the nomination process and encourages regular reports to the public regarding its activities; (podkreśla znaczenie transparentości KRS, szczególnie w procesie powoływania sędziów i zachęca do upubliczniania regularnych raportów ze swojej działalności).

 

States that the Council for the Judiciary should diligently follow pre-established rules and procedures; (stawierdza, że KRS powinien pilnie wypełniać ustanowione zasady i procedury)

Highlights the standards of the Recommendation CM/REC(2010)12 of the Committee of Ministers of the Council of Europe and the opinion n°10 (2007) of the Consultative Council of European Judges (CCJE) on "Council for the Judiciary in the service of society" and

Appeals to Governments, worldwide, to respect international principles which ensure the independence and efficiency of the High Councils for the Judiciary. (apeluje to rządów na całym świecie, aby respektowały międzynarodowe zasady, które zapewniają niezależność i efektywność KRS)

Ostatni dzień poświęcony był spotkaniu Central Council czyli ciała powołanego do reprezentowania wszystkich krajów zrzeszonych w Światowej Unii Sędziów. Program spotkania zawierał sprawozdania i zatwierdzenia protokołów w poprzedniego spotkania CC w Waszyngtonie – gdzie reprezentował Iustitię Łukasz Piebiak. Żadne zastrzeżenie nie wpłynęło do przebiegu spotkania w Waszyngtonie podobnie jak nie było zastrzeżeń do sprawozdań Prezydenta Światowej Unii Sędziów i Prezydentów grup regionalnych oraz do kwestii budżetowych. Sprawy finansowe są jednak na poważnym etapie dyskusji związanej z proponowanymi mianami w statucie IAJ polegającym na zwiększeniu kontrybucji lub obciążeniu państw, które zgłoszą chęć przystąpienia do IAJ kosztami raportów na temat ich sytuacji prawno – politycznej. Głosy za zmianą statutu spowodowane są stale rosnącymi kosztami działalności IAJ związanej ze stale rosnącą liczbą członków oraz zaprzestaniem uiszczania składek przez niektóre kraje członkowskie. Zasadą jest, że przed przyjęciem kolejnego kraju w szeregi Światowej Unii Sędziów, powołane osoby sporządzają raport z sytuacji panującej w kraju aplikującym. W tym celu udają się one do tego kraju i badają stan prawny, polityczny, ekonomiczny a przede wszystkich przestrzeganie praw człowieka. Generuje to znaczne koszty a czasem okazuje się , że kraj aplikujący w ogóle nie podejmuje dalszych czynności w celu wstąpienia do Unii lub przystąpiwszy doń, nie opłaca składek. Celem rozwiązania problemów budżetowych proponowane są warianty zwiększenia kwoty wpłacanych składek lub obciążenia kosztami krajów aplikujących. Została powołana grupa robocza do zbadania opinii poszczególnych krajów na takie zmiany statutu. Zdaniem IS celowe byłoby obciążenie krajów aplikujących a nie zwiększanie składek. Takie zresztą opinie na chwilę obecną są przeważające.

Z uwagi na fakt, iż gospodarzem spotkania Światowej Unii Sędziów była Ukraina, która cały czas aspiruje do standardów unijnych, Central Council podjął decyzję o uchwaleniu rezolucji, w celu wspierania dążeń Ukrainy do zmian w Konstytucji zmierzających do rozszerzenia niezależności ukraińskiego KRS (Vyschaya Rada Yusticii) i modelu powoływania i awansowania sędziów.

The Central Council of the International Association of Judges,

convened in Yalta, on October the 10th, 2013 adopts the following

 

Resolution

The International Association of Judges, convened in Yalta (Ukraine) from the 5th to the 10th of October 2013, after it held a Conference relating to High Councils for the Judiciary, the Central Council:

Supports the constitutional amendments under consideration in Ukraine aimed at strengthening the independence of the High Council for the Judiciary (Vyschaya Rada Yusticii) of Ukraine and the model of appointment and career of judges assessed by the Venice Commission (the 15th of June 2013) of the Council of Europe.

Nieco na uboczu, ale jednak w sposób istotny poruszana była w rozmowach kuluarowych kwestia ocen sędziów. Temat ten był zresztą przedmiotem konferencji niemieckojęzycznej zorganizowanej na dzień przed spotkaniem Europejskiego Stowarzyszenia Sędziów w St. Gallen. Materiały z tej konferencji stanowią załącznik do niniejszego sprawozdania. Upływ czasu związany był z koniecznością wykonania tłumaczenia tych materiałów. Z uwagi na fakt, iż także dla nas obecnie jest to niezwykle ważny problem starałam się uczestniczyć w wielu rozmowach związanych z kwestiami funkcjonowania ocen sędziów w innych krajach europejskich. Owocem tych spotkań jest propozycja napisania artykułu do książki stanowiącej zbiorcze opracowanie systemów ocen okresowych w Europie. Książkę tę zdecydowali się wydać Szwajcarzy a termin do opracowania artykułu wyznaczono na 31 grudnia 2013r.

Dla upamiętnienie spotkania Światowej Unii Sędziów w Jałcie rozdano okolicznościowe upominki w postaci ilustrowanego albumu z dotychczasowych spotkań IAJ oraz obrazu z pejzażem nadmorskim, które można oglądać w biurze IS.

Podczas przerwy w obradach organów IAJ (Międzynarodowego Stowarzyszenia Sędziów) w październiku 2013 roku, w Jałcie doszło do dwóch posiedzeń przedstawicieli stowarzyszeń sędziów współpracujących w ramach Memorandum („Partnerstwa Wschodniego”). Rezultatem spotkania reprezentantów stowarzyszeń z Armenii, Estonii, Gruzji, Kazachstanu, Polski i Ukrainy stało się podjęcie w dniu 9 października 2013 roku kilku uchwał. Jedna z nich dotyczy zmiany artykułu 8 Memorandum regulującego utworzenie , obsadę i organizację pracy Sekretariatu Memorandum, przy czym w kolejnych uchwałach postanowiono, że od 9 października 2013 roku Przewodniczącym Sekretariatu jest sędzia z Gruzji dr Wakhtang Tordia, natomiast sędzia z Kazachstanu Asłan Rachimzanow zastępcą Przewodniczącego. Sekretariat, do czasu, gdy strony nie dokonają jednomyślnie zmian treści tego postanowienia będzie pracował stale w Kazachstanie, a nie jak dotychczas każdego roku w innym kraju.

Adresy kontaktowe Sekretariatu, to: Stowarzyszenie Sędziów Republiki Kazachstanu, 39, D. Kunaeva Street, 010000 Astana, Kazachstan; telefony: 995599500044 (mob), +77172747893, E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., rakhimzhanov050@.ru.

Kolejnym ważnym postanowieniem stało się rozstrzygnięcie, że doroczne spotkanie stron Memorandum w 2014 roku zorganizuje w Armenii Stowarzyszenie Sędziów Armenii.

Uchwała w zakresie zmiany art.8 Memorandum wymaga jeszcze akceptacji Stowarzyszenia Sędziów Mołdawii. Sędziowie z Mołdawii nie uczestniczyli w drugim posiedzeniu stron Memorandum, gdyż wyjechali z Jałty.

Dorota Marszałkowska

Jolanta Korwin-Piotrowska


Drukuj   E-mail