wybory2020

  • Apel organizacji pozarządowych do Rady Ministrów RP o wprowadzenie stanu klęski żywiołowej

    Sytuacja w Polsce i na świecie nie ma precedensu w ostatnich dekadach. Epidemia koronawirusa sparaliżowała życie społeczne we wszystkich jego aspektach. Wiele zarazem wskazuje na to, że szczyt epidemii mamy jeszcze przed sobą, zachorowań przybywa bowiem z każdym dniem.Już teraz można stwierdzić, że koronawirus występuje w Polsce na skalę masową. Tym samym mamy do czynienia z odmianą klęski żywiołowej w postaci katastrofy naturalnej w rozumieniu art. 232 Konstytucji RP oraz ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej. Spełnienie tych przesłanek powinno skutkować wprowadzeniem konstytucyjnie umocowanego stanu klęski żywiołowej.

    Tymczasem obecnie ustanowiony stan epidemii pociąga za sobą ograniczenia praw i wolności obywatelskich porównywalne z tymi występującymi w warunkach konstytucyjnego stanu klęski żywiołowej. Nie powoduje jednak przesunięcia terminu wyborów Prezydenta RP, co przewiduje art. 228 ust. 7 Konstytucji w razie ogłoszenia stanu nadzwyczajnego, w tym stanu klęski żywiołowej.Aktualna sytuacja epidemiczna w sposób zasadniczy wpływa jednak na możliwość przeprowadzenia wyborów Prezydenta RP w wyznaczonym terminie, 10 maja bieżącego roku.Przede wszystkim niewyobrażalne jest zorganizowanie w warunkach epidemii pracy 27 000 komisji wyborczych z udziałem ponad 300 000 ich członków. Już samo znalezienie takiej liczby chętnych jest w tej sytuacji bardzo wątpliwe.

    Nawet gdyby się to jednak udało, zupełnie nieodpowiedzialne byłoby narażanie zdrowia tych osób na zakażenie w trakcie pracy w komisjach, podczas której musiałoby dochodzić do permanentnego łamania zasad profilaktyki epidemicznej. Również wizyta wyborców w lokalach wyborczych musiałaby wiązać się z zagrożeniem dla ich zdrowia, a wziąwszy pod uwagę dotychczasowy przebieg epidemii, nawet życia. Już wskazane wyżej okoliczności same w sobie wykluczają organizację wyborów w pierwotnym terminie.Przeprowadzenie wyborów w warunkach epidemii pociągnęłoby za sobą także drastyczne zmniejszenie frekwencji wyborczej.

    Wynik wyborów z dużym prawdopodobieństwem nie odzwierciedlałby rzeczywistych preferencji wyborców, a uzyskana w takich warunkach legitymacja prezydenta do sprawowania urzędu byłaby nadzwyczaj słaba. Ponadto, faktyczne wykluczenie z udziału w wyborach wielu osób poddanych kwarantannie godziłoby w ich prawa wyborcze.Należy także zauważyć, że ze względu na gwarancyjny charakter norm konstytucyjnych można bronić poglądu, że już obecnie obowiązują przewidziane w art. 228 ust. 7 Konstytucji RP konsekwencje wprowadzenia stanu klęski żywiołowej jako odmiany stanu nadzwyczajnego.

    W konsekwencji możliwy jest zarzut, że wybory zorganizowane w maju bieżącego roku odbyłyby się z naruszeniem Konstytucji, a wtedy ich ważność mogłaby być zasadnie kwestionowana.Mając na względzie zarówno zdrowie i życie obywateli naszego państwa, jak i przestrzeganie zasad demokratycznego procesu wyborczego, a także możliwość kwestionowania ważności samych wyborów prezydenta RP wzywamy Radę Ministrów do niezwłocznego wprowadzenia stanu klęski żywiołowej.

    Komitet Obrony Demokracji

    Helsińska Fundacja Praw Człowieka,

    Stowarzyszenie Sędziów Themis,

    Obserwatorium Wyborcze,

    Stowarzyszenie Sędziów Polskich IUSTITIA,

    Inicjatywa Wolne Sądy,

    Fundacja im. Bronisława Geremka,

    Stowarzyszenie Adwokackie Defensor Iuris,

    Obywatele RP,

    Warszawski Strajk Kobiet

    Fundacja w Stronę Dialogu

    Fundacja Centrum Praw Kobiet

    Fundacja SaveOneChild

    Polska Fundacja im. Roberta Schumana

    Fundacja Feminoteka

    Instytut Spraw Publicznych

    Stowarzyszenie Interwencji Prawnej

    Towarzystwo Dziennikarskie

    Stowarzyszenie im. Prof. Zbigniewa Hołdy

    Fundacja Projekt:Polska

    Stowarzyszenie Państwo Miasto

    Akcja Demokracja

    Stowarzyszenie Młodych Naukowców

    Fundacja Picture.doc

    Dziewuchy Dziewuchom

    Stowarzyszenie Homo Faber

    Fundacja im.Stefana Batorego

    Stowarzyszenie Amnesty International

    Kongres Kobiet

    Stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza

    Stałe Prezydium Forum Współpracy Sędziów

    Ogólnopolskie Stowarzyszenie Sędziów Sądów Administracyjnych OSSSA

    Stowarzyszenia Klon/Jawor

    Stowarzyszenie Sędziów Rodzinnych w Polsce

    Fundacja Szkoła z Klasą

    Pracownia Badań i Innowacji Społecznych Stocznia

    Fundacja Autonomia

    Forum Obywatelskiego Rozwoju (FOR)

    Forum Darczyńców w Polsce

    Fundacja dla Polski

    Stowarzyszenie Prokuratorów Lex Super Omnia

    Archiwum Osiatyńskiego

    INPRIS - Instytut na Rzecz Prawa i Społeczeństwa

    -

    fot. 2.0 Generic (CC BY-NC-ND 2.0) M. Śmiartowski / KPRM
  • Stanowisko Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia” w sprawie uchwalonej przez Sejm RP 6.04.2020 r. ustawy o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r.

    Stanowisko Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia” w sprawie uchwalonej przez Sejm RP 6.04.2020 r. ustawy o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych
    na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r.

    ;

    1. Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia” jednoznacznie krytycznie ocenia uchwaloną przez Sejm RP w dniu 6.04.2020 r. ustawę o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta RP zarządzonych w 2020 r.


    2. Przyjęta ustawa w sposób rażący i ostentacyjny narusza Konstytucję RP w zakresie trybu wyboru Prezydenta RP co do powszechności, równości, bezpośredniości i tajności.  


    3. W ocenie Stowarzyszenia powoduje to, że szczegółowa analiza zapisów tego aktu jest zbędna i niepoważna.


    4. Sytuacja występująca obecnie w Polsce wypełnia wszystkie znamiona stanu klęski żywiołowej w rozumieniu Konstytucji RP, która w art. 228 ust. 6 stanowi, że w czasie stanu nadzwyczajnego nie mogą być zmienione: Konstytucja, ordynacje wyborcze do Sejmu, Senatu i organów samorządu terytorialnego, ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej oraz ustawy o stanach nadzwyczajnych. Zmiany wprowadzane ustawą z 6.04.2020 r. – i to na miesiąc przed zaplanowanymi wyborami – są zatem co do zasady niedopuszczalne.


    5. Przeprowadzenie wyborów na Prezydenta RP w warunkach pandemii Covid-19 wypełniać będzie przesłanki sprowadzenia zagrożenia dla zdrowia i życia obywateli na niespotykaną dotychczas skalę. Udział w organizacji tych wyborów może być oceniany jako działanie szkodliwe, a nawet bezprawne.