Stanowisko SSP IUSTITIA z 28 października 2020 roku dotyczące statusu Trybunału Konstytucyjnego

Na przykładzie Trybunału Konstytucyjnego, wszyscy dziś widzimy, do czego prowadzi pozbawienie sądów i trybunałów niezależności. Trybunał, przesiąknięty politycznymi mechanizmami, w całości wybierany przez polityków i od nich uzależniony, nie ma społecznego zaufania. Z organu wymiaru sprawiedliwości stał się narzędziem w rękach polityków.

Taka sytuacja jest niezwykle niebezpieczna dla stabilności państwa. Rozstrzygnięcia Trybunału wydane z udziałem “dublerów” nie tylko nie posiadają mocy prawnej, ale  są też nieuznawane przez społeczeństwo. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której obywatele pozbawieni są ochrony prawnej, a politycy przy pomocy opanowanych przez siebie najważniejszych instytucji państwowych, stawiają się ponad prawem.

Wzywamy wszystkie środowiska, którym na sercu leży dobro naszego kraju i ład społeczny, do podjęcia wysiłku całościowych zmian legislacyjnych, tak  aby przywrócić niezależne instytucje sądownicze, które będą stały na straży przestrzegania praw każdej Polki i  Polaka. Instytucji, które staną się realną równowagą dla władzy ustawodawczej i wykonawczej. Upolitycznione Trybunał Konstytucyjny, Trybunał Stanu i Krajowa Rada Sądownictwa  uległy obecnie całkowitej deprecjacji i nie spełniają swojej konstytucyjnej roli związanej z wymiarem sprawiedliwości i ochroną praw obywateli. Dlatego uważamy, że w wyniku zmiany Konstytucji oba Trybunały powinien zastąpić nowy, niepolityczny Trybunał Rzeczypospolitej. Jednocześnie należy przywrócić europejską i konstytucyjną zasadę, że sędziów do KRS wybierają sędziowie, a nie politycy. 

Za konieczne uważamy:

1. zlikwidowanie Trybunału Konstytucyjnego oraz Trybunału Stanu i powołanie w ich miejsce Trybunału Rzeczypospolitej;

2. wybieranie sędziów Trybunału Rzeczypospolitej : w połowie przez nową Krajową Radę Sądownictwa, a w drugiej -przez obywateli w wyborach bezpośrednich;

3. powołanie trzech Prokuratorów Trybunalskich, którzy mogą wnosić oskarżenia przed ten Trybunał - jednego powoływanego przez Prezydenta, jednego przez  Sejm i jednego przez Senat;

4. posiadanie przez wszystkich członków Trybunału Rzeczypospolitej oraz przez Prokuratorów Trybunalskich kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska sędziego Sądu Najwyższego;

5. wprowadzenie zasady, że sędziowie Trybunału Rzeczypospolitej oraz Prokuratorzy Trybunalscy w okresie zajmowania stanowiska i 4 lata przed jego objęciem, nie mogą należeć do partii politycznej, związku zawodowego ani prowadzić działalności publicznej niedającej się pogodzić z zasadami niezależności sądów i niezawisłości sędziów;

6. doprowadzenie do tego, by sędziów - członków Krajowej Rady Sądownictwa wybierali sędziowie, a nie politycy. 

Niezależnie od powyższych zmian, mimo tragicznej sytuacji polskiego wymiaru sprawiedliwości, apelujemy do niezawisłych sędziów, by w każdej sytuacji dokonywali oceny istnienia i skuteczności orzeczenia TK, w którego składzie zasiadały osoby wybrane na wcześniej obsadzone miejsce.​ Konstytucja RP została ustanowiona dla wszystkich obywateli, nie tylko dla wyznających jedną określoną wiarę, a katalog przewidzianych w niej praw człowieka nie jest emanacją wyłącznie jednego systemu moralnego. Funkcją Trybunału nie jest i nigdy nie było  narzucanie całemu społeczeństwu swojego światopoglądu i moralności. W sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny przestał spełniać swoją funkcję, to na niezależnych sądach Rzeczypospolitej Polskiej spoczywa ciężar ochrony praw i wolności każdego człowieka.