Uchwała Zarządu SSP „Iustitia" Oddział we Wrocławiu z dnia 20 stycznia 2009 roku

     Zarząd Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia" Oddział we Wrocławiu z głębokim zaniepokojeniem przyjmuje do wiadomości stanowisko Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 8 stycznia 2009 r. w sprawie akcji protestacyjnych organizowanych w sądach oraz Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, zawarte w liście otwartym z dnia 12 stycznia 2009 r.

     W prowadzonych przez Stowarzyszenie akcjach protestacyjnych biorą udział sędziowie zarówno zrzeszeni w Stowarzyszeniu Sędziów Polskich „Iustitia", jak i pozostający poza Stowarzyszeniem. Forma, sposób, a nade wszystko cele protestów, określone zostały podczas XII Zebrania Delegatów SSP „Iustitia" w drodze demokratycznie podjętych uchwał.

     W naszym odczuciu osoby, którym powierzono wykonywanie władzy ustawodawczej i wykonawczej, nie zrobiły niczego, co wiarygodnie świadczyłoby, iż zamierzają tych zasad przestrzegać. To brak zainteresowania pozostałych dwóch władz problemami i zagrożeniami sądownictwa doprowadziły do konieczności podjęcia przez sędziów akcji protestacyjnych. Dalsze milczenie środowiska byłoby równoznaczne z akceptacją takiego stanu rzeczy.

      Akcja protestacyjna, nazwana dniami bez wokand nie jest strajkiem. Sędziowie w czasie protestów pełnią swe obowiązki i świadczą pracę, przygotowując się do rozpraw, podnosząc kwalifikacje zawodowe, sporządzając uzasadnienia. Podejmują wszystkie te czynności, które dotychczas wykonywali w czasie wolnym, kosztem życia prywatnego.

     Wbrew opinii Krajowej Rady Sądownictwa, działania podjęte przez środowisko sędziowskie, mają na celu wyłącznie troskę o dobro wymiaru sprawiedliwości i służą najlepiej pojętemu interesowi społecznemu.

      To właśnie SSP „Iustitia", jako organizacja zrzeszająca sędziów sądów wszystkich szczebli, problemy te dostrzega najwyraźniej i podejmuje działania zapobiegające dalszej zapaści sądownictwa. Działania Stowarzyszenia są zgodne z prawem i w żadnej mierze nie naruszają zasady niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Decyzja o udziale w proteście jest suwerenną decyzją każdego sędziego, a skala dotychczasowych protestów ukazuje jedynie stopień determinacji środowiska i wagę problemu.

     Zgadzamy się z KRS, że troska o dobro i wizerunek wymiaru sprawiedliwości jest obowiązkiem sędziów. Nie można jednak zapominać, że obowiązek ten obciąża w równej mierze władzę ustawodawczą i wykonawczą, które powinny zagwarantować obywatelom poszanowanie konstytucyjnego prawa do sądu, poprzez właściwą organizację sądownictwa, również od strony materialnej.

     Nie podzielamy natomiast poglądu KRS, że udział sędziów w komisjach wyborczych ich obowiązkiem. Nie budzi wątpliwości fakt, że wysoki status, niezawisłość oraz kwalifikacje zawodowe i moralne uzasadniają powierzenie sędziom kluczowych funkcji w spełnianiu czynności wyborczych.

     Jest to pozajurysdykcyjny przywilej sędziego, przyznany mocą ustawy i jakkolwiek spełnianie funkcji wyborczych nie stanowi wykonywania władzy sądowniczej sensu stricto, to jednak sędziowie korzystają przy ich spełnianiu z niezawisłości oraz niezależności. Członkostwo w komisjach wyborczych ma charakter fakultatywny, o czym świadczy treść art. 45 ust. 1 pkt 1 Ordynacji wyborczej do Sejmu i Senatu, czy art. 18 ust. 1 Ordynacji Wyborczej do Parlamentu Europejskiego. Tym samym uważamy, że obligowanie sędziego do udziału w komisji wyborczej wbrew jego woli godzi w atrybut niezawisłości.

     Zarząd Oddziału SSP „Iustitia" we Wrocławiu z zadowoleniem przyjmuje troskę Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka o praktyczną realizację zapisów art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie wyrażamy ubolewanie, że Fundacja nie dostrzega przy tym, że to politycy swoim lekceważeniem trzeciej władzy doprowadzili do konieczności podejmowania przez sędziów akcji protestacyjnych. Szkoda, że uwadze instytucji tak zasłużonej dla ochrony praw człowieka tym razem umknęło, że wolność obywatelska istnieje tylko tam, gdzie są silne sądy. Filarem demokratycznego państwa prawa jest niezależność sądów z pełną gwarancją niezawisłości sędziów. Wynagrodzenie sędziowskie jest powszechnie uznawane za niezwykle istotny element niezawisłości sędziego, a kwestia zapewnienia właściwego i godnego wynagradzania sędziów była przedmiotem zainteresowania organizacji o charakterze międzynarodowym. Wagę zagadnienia zauważyło Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych, przyjmując podczas VII Kongresu Narodów Zjednoczonych Podstawowe zasady niezależności i niezawisłości sędziów. a także Rada Europy, formułując Zalecenie Komitetu Ministrów dotyczące niezawisłości, sprawności i roli sędziów, a następnie przyjmując Europejską Kartę Ustawowych Zasad Dotyczących Sędziów.

     Wynagrodzenie sędziego sądu rejonowego w Polsce jest jednym z najniższych w obszarze Unii Europejskiej. W ciągu ostatnich trzech lat wynagrodzenie to wzrosło o niecałe 90 złotych netto, a szeroko komentowana przez władze polityczne, jak też wspomniana w liście Fundacji, podwyżka uposażeń, pozostaje wyłącznie w sferze projektów.

     Tym samym nieprawdą jest, akcentowana przez Fundację, poprawa sytuacji materialnej sędziów. Pomimo trwającej już od wielu miesięcy akcji protestacyjnej środowiska sędziowskiego władze polityczne nie zrealizowały żadnego z postulatów, ograniczając się do prezentowania opinii publicznej nieprawdziwych informacji o politycznym podłożu protestów, rzekomych sukcesach rządu w procesie reformy sądownictwa i iluzorycznym, dobrym poziomie wynagrodzeń sędziowskich. Postulaty zawarte w uchwale programowej i protestacyjnej Zebrania Delegatów Stowarzyszenia Sędziów Polskich "Iustitia" w Zegrzu nadal pozostają niezrealizowane.

     Władza sądownicza, równorzędna wobec pozostałych wedle postanowień art. 10 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jest lekceważona, a jej problemy są ignorowane. Uważamy, że w obecnej sytuacji zagrożone jest funkcjonowanie sądownictwa jako trzeciej władzy. Protest ogłoszony przez SSP "Iustitia" jest jedynym realnym sposobem skłonienia władzy politycznej do respektowania przepisów Konstytucji RP.

     Apelujemy do wszystkich sędziów, którym leży na sercu dobro wymiaru sprawiedliwości, zarówno członków Stowarzyszenia, jak i sędziów niezrzeszonych, aby masowo wzięli udział we wszystkich akcjach protestacyjnych organizowanych przez Stowarzyszenie, w szczególności:

- w kolejnych „dniach bez wokand";

- w akcji solidarnego powstrzymywania się przez sędziów od udziału w komisjach wyborczych;

- akcji zawiadamiania KRS, jako organu stojącego na straży niezawisłości sędziowskiej, o zagrożeniu dobra wymiaru sprawiedliwości, autorytetu urzędu sędziego i sędziowskiej niezawisłości.

     W tej sytuacji w opinii Zarządu i Sędziów Oddziału SSP "Iustitia" we Wrocławiu Zarząd Główny SSP „Iustitia" powinien kontynuować realizację uchwał Zebrania Delegatów do czasu spełnienia naszych postulatów.