Uchwała Nr 1/2009 Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia" Oddział w Słupsku z dnia 23 października 2009 r.

     Członkowie Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia" - Oddział w Słupsku wyrażają zaniepokojenie dotychczasowym przebiegiem prac legislacyjnych nad rządowym projektem  ustawy o zmianie ustawy  - Prawo o ustroju sądów powszechnych. Wiele  z proponowanych w projekcie szczegółowych rozwiązań nie znajduje poparcia w środowisku sędziowskim, co znalazło odzwierciedlenie zarówno w wynikach ankiety, przeprowadzonej przez Zarząd Stowarzyszenia, w opiniach Stowarzyszenia „Iustitia", Krajowej Rady Sądownictwa i  Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego do projektu,  jak i  w licznych uwagach sędziów, przedstawionych Ministrowi Sprawiedliwości.

     Obietnice podjęcia  dyskusji ze środowiskiem nad ostatecznym kształtem projektu nie zostały dotychczas spełnione,  gdyż wprowadzono do niego niezadowalające zmiany i bez dalszych konsultacji skierowano do uzgodnień międzyresortowych, po jednym tylko spotkaniu z Zarządem Stowarzyszenia.

     Taki sposób konsultacji  budzi nasz zdecydowany sprzeciw, gdyż stwarza jedynie pozory podjęcia z sędziami merytorycznej dyskusji nad projektem, którego ostateczny kształt zadecyduje o tak ważnych kwestiach ustrojowych, jak między innymi nadzór administracyjny nad sądami powszechnymi i jego zakres, zasady dostępu do zawodu, organy sądu i samorządu sędziowskiego oraz ich kompetencje,  czy wreszcie wprowadzenie nowej, nieznanej dotychczas formy nadzoru nad sędziami w postaci ocen okresowych.

     Przypominamy, że Stowarzyszenie od dawna postuluje przekazanie nadzoru administracyjnego nad sądami powszechnymi Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego, a postulat ten wysuwany jest także przez Krajową Radę Sądownictwa i Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.

     Nie akceptujemy propozycji utworzenia Komisji Konkursowej, która miałaby uchwalać listę kandydatów na wolne stanowiska sędziowskie. Propozycja ta wkracza w kompetencje Krajowej Rady Sądownictwa i budzi poważne wątpliwości natury konstytucyjnej.

     Sprzeciwiamy się  wersji projektu przekazanej do uzgodnień międzyresortowych, w której pozostawiono szerokie kompetencje dyrektora wobec pracowników, pozbawiając jednocześnie prezesów sądów możliwości podejmowania wobec nich decyzji kadrowych. Przestrzegamy, że rozwiązanie takie  może być szczególnie niekorzystne dla prawidłowego i sprawnego funkcjonowania  sądów.

     Projektowane zmiany w zakresie organów samorządu i ich uprawnień są kontynuacją wcześniejszych niewłaściwych rozwiązań legislacyjnych, gdyż nie gwarantują należytej reprezentacji sędziów sądów okręgowych i sędziów sądów rejonowych w zgromadzeniu ogólnym sędziów apelacji, a pozostawienie zgromadzeń ogólnych sędziów okręgu przy niezmienionym parytecie nie spełnia oczekiwań najliczniejszej grupy zawodowej - sędziów sądów rejonowych. Jednocześnie wąski zakres kompetencji zgromadzeń ogólnych sędziów okręgu stwarza jedynie pozory samorządności.

     Zdecydowanie także sprzeciwiamy się propozycji wprowadzenia ocen okresowych sędziów.  Podkreślamy, że zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami sędziowie permanentnie podlegają ocenom: podczas wizytacji lub lustracji wydziału, w związku ze skargami administracyjnymi składanymi przez strony, w wyniku skargi na przewlekłość postępowania sądowego, czy też podczas szczegółowej kontroli referatu, poprzedzającej awans zawodowy. Ten system ocen jest wystarczający, a proponowane zmiany mogą budzić uzasadnione zastrzeżenia w zakresie nieuprawnionego wkraczania w sferę niezawisłości sędziowskiej.

     W trosce o dobro wymiaru sprawiedliwości, wobec wagi i szerokiego zakresu projektowanych zmian legislacyjnych, oczekujemy  poważnego potraktowania krytycznych uwag przedstawicieli trzeciej władzy przez władzę wykonawczą. Jedynie niezwłoczne podjęcie konstruktywnego dialogu pozwoli na wypracowanie takiego kształtu rozwiązań, który spełni oczekiwania środowiska sędziowskiego, jak i społeczeństwa w zakresie realizacji gwarancji konstytucyjnego prawa do sądu.