Posiedzenie Rady Administracyjnej MEDEL

Posiedzenie Rady Administracyjnej MEDEL odbyło się w dniu 15 lutego 2014 r. na terenie Uniwersytetu w Bradze (Portugalia), którego krótką historię utworzenia podał w mowie wprowadzającej Przewodniczący Rady Administracyjnej Antonio Cluny. Poniżej przedstawiamy krótką relację z tego wydarzenia.

W przyjętym porządku obrad na pierwszym miejscu znalazło się przypomnienie iż w dniu 23 maja obchodzony jest Dzień Sprawiedliwości, utworzony rok temu, by uczcić dzień zamordowania włoskiego prokuratora Falcone. Dzień ten obchodzony zatem będzie co roku jako przypomnienie doniosłej roli niezawisłości sędziowskiej i niezależności sądów (we Włoszech prokuratura jest organem wymiaru sprawiedliwości). W tym roku jednak dzień 23 maja przypada niefortunnie na ostatni dzień kampanii wyborczej do Europarlamentu. Istnieje zatem ryzyko powiązania obchodów tego dnia przez sędziów z polityczną walką o władzę. W celu uniknięcia takich powiązań podjęto decyzję, aby na poziomie poszczególnych krajów członkowskich upamiętnić ten dzień zgodnie z wcześniej ustaloną datą tj. 23 maja 2014r. natomiast obchody na szczeblu centralnym odbędą się w Brukseli lub Strasburgu w wyznaczonym w terminie późniejszym dniu czerwcowym. Tematem tegorocznych obchodów jest „Rola orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w przestrzeganiu dobrostanu państwa”.

Znaczną część posiedzenia zajęła sprawa szeregu uregulowań wprowadzonych ostatnio w Turcji, a mających na celu zmniejszenie uprawnień tamtejszej Krajowej Rady Sądownictwa oraz usuwanie sędziów z urzędu na skutek wszczętych przeciwko przedstawicielom władzy postępowań dyscyplinarnych o korupcję. Taka ingerencja we władzę sądowniczą spotkała się z szeroką krytyką na polu organizacji międzynarodowych i głos w tej sprawie zajęło także MEDEL poprzez wysłanie obserwatorów w osobach Dragany Boljević i podjęcie kroków zmierzających do wyrażenia swojej dezaprobaty dla takiego instrumentalnego stanowienia prawa oraz wsparcia tureckich kolegów poprze wystosowanie odpowiednich not adresowanych do rządu tureckiego. Kroki takie podejmuje też Światowa Unia Sędziów oraz Iustitia, która jest członkiem obu tych organizacji. Stosowanie nacisku na rządzących i ujawnianie swojej solidarności z krajami, które zagrożone są zbytnią dominacją władzy wykonawczej nad sądowniczą, jest podkreśleniem przynależności do społeczności międzynarodowej, będącej w stanie stawać w obronie podstawowych wartości jakimi są niezawisłość sędziowska i trójpodział władz. Poszukiwanie takiego wsparcia w organizacjach międzynarodowych spotkało się z ostrą reakcją premiera Turcji, co oznacza, iż fakt ten został odnotowany i stanowi realne zagrożenie dla bezprawnych działań rządzących. Podkreślenia wymaga, że samowolne przenoszenie wybranych do Krajowej Rady Sądownictwa sędziów na inne stanowiska stanowi szczególnie rażące pogwałcenie zasady niezawisłości sędziowskiej i trójpodziału władz. Takie działania z punktu widzenia rządu były jednak skuteczne, albowiem zatrzymały wszystkie prowadzone dotychczas przez sędziów i nadzorowane przez KRS postępowania dyscyplinarne wobec członków rządu oskarżanych o korupcję.

Jako nowych członków MEDEL przyjęto Mołdawię i Czarnogórę, których przedstawiciele organizacji sędziowskiej zaszczycili posiedzenie Rady Administracyjnej.

W ramach zapoznania się z sytuacją w innych krajach należących do MEDEL przedstawiona została także sytuacja panująca obecnie w Polsce. Poruszono zagadnienia związane z orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014r. sankcjonujące dotychczasowe decyzje podjęte przez sędziów, których decyzje o przeniesieniu zostały podpisane przez wiceministra sprawiedliwości, z jednoczesnym zaznaczeniem, że decyzje podjęte w ten sposób są sprzeczne z obowiązującym prawem. Wspomniano o „czarnej liście sędziów” opublikowanej w Internecie przez partię byłego ministra sprawiedliwości Jarosława Gowina i reakcji Iustitii na tę publikację. Spore zainteresowanie wzbudziły także ostatnie zmiany w u.s.p. zmierzające do ograniczenia samorządu sędziowskiego i większego podporządkowania sądownictwa nadzorowi Ministra Sprawiedliwości. W tej kwestii Iustitia wydała opinię dotycząca zmian i na jej podstawie, po zapoznaniu się z jej treścią, MEDEL zobowiązał się do przesłania swojego krytycznego stanowiska co do nadchodzących zmian.

Posiedzenie zakończono prezentacją sytuacji w Brazylii, gdzie MEDEL podjęło działania zmierzające do wsparcia tamtejszych prokuratorów w czynieniu swego urzędu bardziej niezależnym. MEDEL zaproponowało rezolucję w sprawie Brazylii, której w przyszłości można będzie użyć do prezentacji w Polsce stanowiska MEDEL w sprawie sprawowania urzędu prokuratorskiego.

Dorota Marszałkowska