Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia protestuje przeciw sondażom przeprowadzonym na zlecenie rządowego Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości

Stowarzyszenie Iustitia postanowiło wysłać list do ESOMAR (Europejskie Stowarzyszenie Badaczy Opinii Publicznej i Rynku) oraz OFBOR (Organizacja Firma Badania Opinii i Rynku) w sprawie niedawnego sondażu przeprowadzonego przez firmę badawczą Kantar Polska SA. na zlecenie Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości podległego Ministrowi Sprawiedliwości.  

W sondażu zawarto 3 kontrowersyjne pytania.

  • Czy sędziowie powinni odpowiadać dyscyplinarnie przed organem niezależnym od środowiska sędziów? (możliwości odpowiedzi: „Tak” „Nie”)
  • Czy w systemie prawnym Polski powinien funkcjonować wyspecjalizowany organ do rozstrzygania i odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów (możliwości odpowiedzi: „Tak” „Nie”)
  • Czy jest pan(i) za czy przeciwko, temu by Polacy mogli wpływać na kształt sądownictwa, tak jak obywatele niektórych krajów Unii Europejskiej?"(możliwości odpowiedzi „Tak” „Nie”)

Sędziowie Stowarzyszenia Iustitia skonsultowali sposób sformułowania pytań z naukowcami zajmującymi się badaniami społecznymi. Okazuje się, że zadane pytania są niedopuszczalne z punktu widzenia metodologii układania pytań i noszą znamiona celowej manipulacji. Badani nie mieli możliwości udzielania „nie wiem”, ponadto są to pytania sugerujące, wieloznaczne i tendencyjne.

Nie wiadomo co znaczy określenie "przed organem niezależnym od środowiska sędziów” (czy badani woleliby aby sędziowie odpowiadali przed politykami? O jaki organ chodzi?), podobnie nie wiadomo co to znaczy „wyspecjalizowany organ do rozstrzygania i odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów”. W tym wypadku pada tu sugestia, że takiego organu nie było do tej pory, a to nie jest prawda. Ludzie mogą nabrać przekonania, że kiedyś środowisko sędziowskie było pozbawione jakiegokolwiek systemu dyscyplinowania.

Fragment ostatniego pytania „tak jak obywatele niektórych krajów Unii Europejskiej?" jest również niedopuszczalny, gdyż nie sposób oczekiwać aby badani mieli tam dużą wiedzę na temat systemów prawych w EU, ponadto jest tutaj zawarta sugestia, że wszędzie w Europie obywatele mają wpływ na kształt sądownictwa, tylko w Polsce jest inaczej.

Zdaniem Stowarzyszenia powyższe pytania miały na celu wymuszenia na badanych odpowiedzi korzystnych dla Ministerstwa Sprawiedliwości, a nie rzetelne poznania opinii społeczeństwa i stąd interwencja u organizacji, które dbają o standardy w badaniach sondażowych.