Informacja z posiedzenia Zarządu SSP "Iustitia" w dniu 5.07.2008r.

14 czerwca 2008 r. prezes IUSTITII Maria Teresa Romer ustąpiła z zajmowanego stanowiska. Zarząd Stowarzyszenia w 9-osobowym składzie zebrał się w dniu 5 lipca br. I zadecydował, że nie będzie w chwili obecnej ogłaszał terminów dalszych dni protestów bez wokand po wyznaczonym już na 24 i 25 września br. proteście. Przyczyną takiej decyzji jest konieczność zwołania XII Wyborczego Zebrania Delegatów, które jako nasze najwyższe gremium niewątpliwie podejmie decyzje w tej kwestii.

Co do protestu wyznaczonego na 24 i 25 września, wyrażamy nadzieję, że jego zakres będzie jak najszerszy i potwierdzi pogląd, że sędziowie są grupą zdolną do podjęcia wspólnych, skoordynowanych działań. Zwracamy się zatem do wszystkich Zarządów Oddziałów o monitorowanie sytuacji i poinformowanie Zarządu Stowarzyszenia najpóźniej na początku września, ile wokand zostało wyznaczonych na dni protestu. W tym czasie ilość tych wokand z oczywistych przyczyn powinna być już znana.

Oczekujemy, że niezależnie od osobistych poglądów i stosunku do protestu oraz niezależnie od pełnionych w sądach funkcji wszyscy członkowie Zarządów Oddziałów będą w tym zakresie współpracowali z Zarządem Stowarzyszenia.

 

Zarząd Stowarzyszenia na zebraniu przeanalizował sytuację Fundacji Centrum Szkolenia Sędziów IUSTITIA. Działania Fundacji w ostatnim okresie zostały krytycznie ocenione. Wobec rezygnacji poprzednio desygnowanego prezesa, przedstawicielom IUSTITII w Zgromadzeniu Fundatorów Zarząd zaproponował powołanie na prezesa Fundacji koleżanki Jolanty Machury-Szczęsnej, długoletniej prezes Oddziału w Katowicach i członka Zarządu poprzedniej kadencji. Stwierdzono, że kilku członkom Zarządu Fundacji wygasły już kadencje, w związku z czym można przeprowadzić będzie powołanie nowych osób w ich miejsce.

 

Następnie Zarząd przyjął uchwałę zwołującą XII Wyborcze Zebranie Delegatów o treści:

 

1. Zarząd Stowarzyszenia Sędziów Polskich IUSTITIA na podstawie § 15 pkt 5 Statutu Stowarzyszenia zwołuje XII Wyborcze Zebranie Delegatów na dni 18 i 19 października 2008 r. w Poznaniu.

2. Na podstawie § 21 pkt 2 Statutu Stowarzyszenia Zarząd ustala, że jednego delegata wybiera się na każdą rozpoczętą liczbę 14 członków Oddziału.

 

Jako miejsce zebrania, z uwagi na nagłą konieczność jego odbycia, wybraliśmy ponownie Centrum Szkolenia Sił Powietrznych w Poznaniu: zdecydowała łatwość dojazdu z wielu stron Polski oraz możliwości organizacyjne (krótki termin rezerwacji) i finansowe Stowarzyszenia. Już po Zebraniu Zarządu okazało się niespodziewanie, że w wybranym przez nas terminie nie jest możliwe zarezerwowanie ośrodka  i trzeba przesunąć zebranie delegatów o tydzień. Dlatego zwołane kolejne zebranie zarządu ma w programie uchwałę przesuwającą zebranie delegatów na 25 i 26 października 2008 r. – na ten termin udało się nam ośrodek zarezerwować.

 

Nadto Zarząd wystosował do Prezydenta Rzeczypospolitej apel o zwołanie pod Jego patronatem okrągłego stołu dla wymiaru sprawiedliwości, który zajmie się sytuacją polskiego sądownictwa i sędziów. Weto Prezydenta, które uniemożliwiło zniesienie awansu poziomego, dało wielu sędziom możliwość złożenia wniosków w tym zakresie. Wiemy, że wnioski takie są składane, wzór wniosku znajduje się zresztą na stronie sedziowie.net.

 

Wystąpiliśmy także do Prezesa Rady Ministrów o spotkanie z nim, podkreślając, że istnieje potrzeba rozmowy władzy wykonawczej z przedstawicielami władzy sądowniczej. Pozytywnej odpowiedzi na razie brak.

 

Krajowa Rada Radców Prawnych wystosowała do sędziów apel o kontynuowanie szkolenia aplikantów radcowskich na dotychczasowych warunkach, odrzucanych przez sędziów, przez pewien jeszcze okres i apel ten trafił także do Zarządu IUSTITII. Ponieważ jednocześnie Okręgowe Izby Radców Prawnych zaczęły odmawiać sędziom odchodzącym z zawodu prawa do wpisu na listy radców, Zarząd Stowarzyszenia postanowił podjąć rozmowy z KRRP w tych kwestiach.

 

W dniu 16 września 2008 r. w Warszawie, w siedzibie Sądu Najwyższego odbyć się ma jednodniowa konferencja „Sąd przyjazny obywatelowi”, na której przedstawione zostaną problemy, z jakimi spotykają się osoby zmuszone do załatwiania swoich spraw w sądach  - bariery organizacyjne, formalizm, trudność języka prawniczego, dostęp do pomocy prawnej - oraz sposoby ich przezwyciężania. Organizacją konferencji kieruje członek Zarządu Ryszarda Stasiak. Plan konferencji zostanie przedstawiony w najbliższym czasie, po ustaleniu jej pełnego programu, w szczególności listy moderatorów.

 

Podjęliśmy także decyzję o zwróceniu się do Europejskiej Unii Sędziów, której spotkanie odbędzie się we wrześniu w Erewaniu, o skierowanie do Polski misji obserwacyjnej celem oceny sytuacji polskich sędziów, zwłaszcza w sferze wynagrodzeń i sposobu ich kształtowania. Misje takie są stosowaną przez EAJ praktyką i oczekiwać należy pozytywnej odpowiedzi.

 

W związku z rezygnacją Krzysztofa Rybki z funkcji przedstawiciela IUSTITII w radzie ds. mediacji przy Ministrze Sprawiedliwości Zarząd wybrał w jego miejsce Rafała Cebulę.

 

 

Zebranie o którym mowa powyżej odbyło się 5 lipca, a już 8 lipca zebrał się z naszym udziałem zespół ministerialny ds. reformy sądownictwa, przy czym jego głównymi tematami były system oceny sędziów i kwestie wynagrodzeń. W sprawach systemu oceny sędziów przyjęto poprawki przedstawicieli Stowarzyszenia, przy czym większych kontrowersji nie było. Nie jesteśmy w stanie tego systemu opisać, gdyż jest zbyt obszerny jak na ramy komunikatu. Uwzględnia wszystkie aspekty pracy sędziego i niewątpliwie zostanie przy najbliższej możliwej okazji przedstawiony.

 

Natomiast w kwestiach wynagrodzeń przedstawiciele Ministerstwa (bez udziału wiceministra Jacka Czai, który na zebranie nie przybył) przedstawili projekt zmiany przepisów o wynagrodzeniach. Projekt ministerialny opracowywany był przy założeniu, że awans poziomy zostanie zniesiony, czego, jak wszyscy wiemy, dotychczas władze dokonać nie zdołały. Projekt ten zakłada spłaszczenie wynagrodzeń i przyjęcie, że sędziowie sądów powszechnych mają osiem stawek płacowych, nazwanych ogólnie od pierwszej do ósmej. Sędzia sądu rejonowego rozpoczynałby pracę od stawki pierwszej i co pięć lat otrzymywałby kolejną, z tym, że nie mógłby osiągnąć stawek najwyższych: sędziów rejonowych dotyczyłoby kilka pierwszych stawek, sędziów okręgowych – kilka środkowych, a sędziów apelacyjnych – kilka najwyższych do ósmej. Zakresy tych stawek nakładałyby się oczywiście na siebie, a różnice między stawkami byłyby wyraźnie mniejsze niż dzisiaj.

Sędzia otrzymujący awans np. z sądu rejonowego do okręgowego, w wyniku tego awansu przeskakiwałby do wyższej stawki ze skutkiem natychmiastowym, zachowując prawo do dalszych awansów stawkowych bez zmian. Przykładowo: jeżeli sędzia sądu rejonowego miałby np. trzecią stawkę płacową, a dwa lata po jej otrzymaniu zostałby powołany na sędziego sądu okręgowego, to z chwilą powołania automatycznie otrzymałby stawkę czwartą, a po trzech latach (dwa lata przed awansem i trzy lata po awansie dałyby razem pięć lat) – piątą. Propozycje dotyczyły także dodatków funkcyjnych: generalnie miałyby one zostać utrzymane na dotychczasowych zasadach, natomiast różne były zdania co do kwestii dalszego ich otrzymywania, przez pewien czas, przez sędziów funkcyjnych, którzy rezygnują z funkcji w celu przejścia do sądu wyższego rzędu. Sam pomysł uznaliśmy za interesujący i być może do przyjęcia, pod warunkiem odpowiedniego sposobu ustalania stawek. Poinformowano nas również, że rząd wciąż odrzuca możliwość uzależnienia wynagrodzeń sędziów od średniej płacy w kraju, motywując to stale tym samym argumentem – że jesteśmy sferą budżetową, a w sferze budżetowej nie ma takiego mechanizmu. Zaproponowano odniesienie płac sędziów do minimalnego wynagrodzenia w kraju. Stwierdziliśmy, że porównywanie pensji sędziów jedynie z wynagrodzeniem minimalnym da nam świetne argumenty w dyskusji o sposobie traktowania sędziów przez władze polityczne. Poza tym minimalna płaca ustalana jest w komisji trójstronnej rząd – pracodawcy – pracownicy, oczywiście bez nas. Przy tym jeżeli strony komisji nie dojdą do porozumienia, strona rządowa podejmuje decyzje samodzielnie, a nadto pracodawcy i pracownicy nie są zainteresowani w podnoszeniu płacy minimalnej, gdyż zwiększa to pozapłacowe koszty pracy – bardziej opłacają się niższe pensje zasadnicze, ale z różnymi dodatkami. Do sędziów odnosiłyby się zaś pensje zasadnicze. W efekcie nie doszliśmy do żadnych wniosków, gdyż przedstawiciele Ministerstwa nie mieli umocowań do podjęcia jakichkolwiek decyzji.

 

 

Poinformowano nas także, że ponieważ obecne współczynniki wynagrodzeń sędziów okręgowych i apelacyjnych (3,9 i 4,6) nie są zgodne z ustawą (powinny różnić się od siebie conajmniej o 20 %, czyli wynosić 3,96 i 4,752), wynagrodzenia mają być wypłacane na podstawie samej ustawy przy zastosowaniu takich właśnie współczynników, choć nie ma w tym zakresie rozporządzenia.

Po zebraniu otrzymaliśmy wiadomość, że Minister Sprawiedliwości jako Prokurator Generalny podniósł do wysokości 4,0 i 4,8 współczynniki dotyczące prokuratorów okręgowych i apelacyjnych. Po raz pierwszy w historii III RP prokuratorzy nie tylko faktycznie, ale również prawnie zarabiają więcej od sędziów (faktyczna średnia wynagrodzeń prokuratorów jest od dawna wyższa niż u sędziów). Nie omieszkamy tego wykorzystać. Sędziom współczynników nie podniesiono, gdyż Prezydent RP domagał się większej podwyżki współczynników niż tylko 0,1 dla sędziów okręgowych i 0,2 dla sędziów apelacyjnych, a w związku z tym Premier odmówił kontrasygnaty.

 

 

Otrzymaliśmy również zawiadomienie, że w dniu 23 lipca o godzinie 12.00 odbędzie się posiedzenie sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, a jej tematem będzie informacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego na temat planowanych regulacji wynagrodzeń i awansu sędziów oraz projektowanych zmian dotyczących asesorów sądowych i pracowników sądów i prokuratury. Na posiedzeniu tym będą obecni przedstawiciele IUSTITII, planujemy reprezentację w składzie Maciej Strączyński, Irena Kamińska, Waldemar Żurek. Bezpośrednio po posiedzeniu Komisji chcemy odbyć zebranie zarządu, na którym planujemy m.in. podjąć uchwałę o koniecznej z przyczyn od nas niezależnych zmianie terminu Zebrania Delegatów.