|
Uchwała
Zebrania Członków Oddziału w Warszawie Stowarzyszenia
Sędziów Polskich „Iustitia" z dnia 16 lutego 2012 roku
Do Ministra Sprawiedliwości
W związku z
ukazaniem się w dniu 17 stycznia 2012 r. komunikatu Ministra Sprawiedliwości zachęcającego
sędziów sądów pozawarszawskich do wyrażenia zgody na delegowanie ich do
warszawskich sądów okręgowych i rejonowych na podstawie art. 77 § 1 pkt 1
ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr
98, poz. 1070 ze zm.) Zebranie Członków Oddziału w Warszawie Stowarzyszenia
Sędziów Polskich „Iustitia" z zadowoleniem przyjmuje, że Minister
Sprawiedliwości dostrzega wyjątkowo trudną sytuację kadrową sądownictwa
warszawskiego i podejmuje działania mające na celu jej poprawę. Zwraca jednak uwagę
na nieadekwatność podejmowanych działań do istniejącej sytuacji, a tym samym na
ich, co najmniej ograniczoną, skuteczność.
Na wstępie
zaznaczyć należy, że podejmowanie nagłych i dotyczących tylko wycinka problemu,
decyzji może spowodować więcej szkody niż pożytku. Tak może się stać w wyniku
wykorzystania na większą skalę instytucji delegowania sędziów do innego sądu.
Po pierwsze, w
wypadku stosunkowo niedługich delegacji, istnieje obawa, że zanim sędzia
delegowany przyswoi sobie częstokroć unikalną specyfikę spraw rozpoznawanych w
Warszawie, zakończy się okres jego delegowania. To nie poprawi sytuacji
warszawskiego wymiaru sprawiedliwości, a jednocześnie z pewnością negatywnie
odbije się na sprawności postępowań prowadzonych w miejscowości, z której ów sędzia
został delegowany.
Po drugie, z
uwagi na uwarunkowania natury proceduralnej, sędzia delegowany nie będzie mógł
rozstrzygać tych spraw, które rzeczywiście powodują stan strukturalnej
zaległości w sądach warszawskich. Żaden odpowiedzialny Przewodniczący Wydziału
nie powierzy takiemu sędziemu do rozpoznania sprawy, która z natury rzeczy
wymaga przeprowadzenia obszernego, długotrwałego postępowania dowodowego mając
na względzie przewidywane w niedługim czasie zakończenie jego delegacji.
Szczególnie widoczne to będzie w pionie karnym z uwagi na zasadę niezmienności
składu orzekającego. Powierzanie takich spraw sędziom delegowanym będzie
prowadzić tylko i wyłącznie do ich rozpoczęcia, a w pionie karnym do
kosztownego zjawiska podróżowania sędziów pomiędzy jednostką macierzystą i
Warszawą w ramach delegacji do zakończenia sprawy. Problemy organizacyjne z tym
związane przewyższą ewentualne korzyści dla warszawskiego wymiaru
sprawiedliwości, a z pewnością wyrządzą szkody sprawności postępowań w
macierzystej jednostce sędziego delegowanego. Z drugiej strony rozstrzyganie
spraw typowych, łatwych do sprawnego zakończenia przez sędziów delegowanych nie
jest potrzebne bowiem nie one stanowią największą bolączkę sądów warszawskich.
Po trzecie,
delegowanie sędziego na czas dłuższy również nie spowoduje poprawy sytuacji w
sądach warszawskich, albowiem może prowadzić do faktycznej nierówności
identycznych sędziów różniących się jedynie sztucznym kryterium przydziału do
danego sądu. Na dłuższą metę nie może zostać zaakceptowania sytuacja, w której
sędziowie o tym samym stażu zawodowym, doświadczeniu, wieku i stopniu służbowym
wykonujący identyczne zadania w tej samej jednostce traktowani będą w tak
skrajnie nierównomierny sposób. Sytuacja, w której sędzia warszawski będzie
zarabiał od swego delegowanego kolegi z pokoju o kilka tysięcy złotych mniej
miesięcznie (a taka jest suma należności przysługujących sędziemu delegowanemu)
będzie sytuacją demotywującą dla tych pierwszych, co zdecydowanie odbije się na
wszelkich wskaźnikach efektywności sądów warszawskich. Jeżeli jeszcze ów sędzia
delegowany będzie miał przydzielane do referatu sprawy łatwiejsze, skutek
demotywujący będzie jeszcze bardziej widoczny.
Z tych wszystkich
względów, dostrzegając potrzebę natychmiastowego wzmocnienia kadrowego
warszawskiego wymiaru sprawiedliwości, Zebranie Członków Oddziału w Warszawie
Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia", postuluje podjęcie przez Ministerstwo
Sprawiedliwości natychmiastowych prac legislacyjnych mających na celu
rzeczywiste rozwiązanie dostrzeżonego problemu poprzez zachęcenie
doświadczonych sędziów do przechodzenia do sądów warszawskich poprzez
odpowiednie zachęty finansowe. Tylko bowiem sędzia, który będzie wiązał swoją
przyszłość zawodową z pracą orzeczniczą w Warszawie, może być w pełni przydatny
dla warszawskiego wymiaru sprawiedliwości.
Tym samym Zebranie
Członków Oddziału w Warszawie Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia" ponownie
zgłasza swój postulat, poprzednio sformułowany w swej uchwale z dnia 27 maja 2010
r. wprowadzenia systemu dodatków wielkomiejskich, albowiem tylko ów system
pozwoli na rzeczywistą poprawę efektywności wymiaru sprawiedliwości w wielkich
ośrodkach miejskich poprzez finansową motywację sędziów z mniejszych
miejscowości do podjęcia wyzwania w postaci orzekania w wielkich miastach i
zrekompensuje im związany z taką decyzją spadek poziomu życia.
Nie powtarzając
po raz kolejny wszystkich argumentów przemawiających za tym rozwiązaniem należy
odwołać się do powyższej uchwały zwracając tylko uwagę, że taki dodatek w żaden
sposób nie dyskryminowałby sędziów z mniejszych ośrodków miejskich, albowiem de
facto rekompensowałby jedynie sędziom z dużych miast zwiększone niedogodności
związane z orzekaniem tamże, a poza tym byłby dostępny dla każdego obecnego czy
potencjalnego sędziego chcącego orzekać w wielkim mieście. Jeszcze raz zwrócić
uwagę należy na to, że w ten sposób ustawodawca nawiązałby do dobrej tradycji
Polski przedwojennej przyjmując jednocześnie wzorce stosowane również w innych
krajach europejskich jak np. w Hiszpanii gdzie istnieje system dodatków do
pensji sędziowskiej w zależności od miejsca wykonywania czynności orzeczniczych,
zaś w najwyższej grupie są sędziowie pracujący w Madrycie i Barcelonie.
Nie można przy
tym nie zauważyć, że skoro w § 6 wydanego przez Ministra Sprawiedliwości rozporządzenia
z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie delegowania sędziów do Ministerstwa
Sprawiedliwości i Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury oraz świadczeń
przysługujących sędziom delegowanym poza stałe miejsce pełnienia służby
(Dz.U.09.98.824) dostrzeżone zostało zróżnicowanie w zakresie kosztów
zamieszkiwania albowiem zróżnicowane zostały dodatki na pokrycie kosztów zamieszkania
w okresie delegacji (Warszawa, inne miasta będące siedzibą wojewody oraz inne
miejscowości) Minister Sprawiedliwości będąc konsekwentnym powinien
niezwłocznie podjąć czynności mające na celu realizację tej słusznej zasady w
zakresie wynagrodzeń sędziowskich lub dodatków do nich. Ewentualny brak środków
budżetowych nie powinien być w tym zakresie przeszkodą albowiem środki takie
stanowiłyby nikły promil wydatków budżetu państwa, a wydatki na stałe
delegacje, o których mowa w rzeczonym komunikacie, jak również dalsze delegacje
do zakończenia konkretnych spraw, nie musiałyby być niższe zaś środki na te
cele w budżecie zostały zabezpieczone. Taka inicjatywa stanowiłaby prawdziwe
wsparcie nie tylko warszawskich, ale i innych wielkomiejskich sądów pozwalając
na docelowe rozwiązanie problemu przy stosunkowo niskich wydatkach budżetowych
zamiast wydawania środków publicznych na cele, które realnie sytuacji nie
poprawią, a mogą być jeszcze kwestionowane z punktu widzenia zasady równości.
Wreszcie przyjęcie takiej propozycji pozwoliłoby na
osiągnięcie celu w postaci większej spójności systemu wynagradzania sędziów z
systemami wynagradzania innych grup zawodowych finansowanych z budżetu państwa skoro
choćby w wypadku urzędników państwowych, samorządowych czy służb mundurowych
zjawisko różnej siły nabywczej tych samych wynagrodzeń na obszarze kraju jest
od dawna dostrzegane i regulacji tych nikt nie kwestionuje.
Z tych względów zwracamy się do Pana
Ministra o rozważenie wszystkich wyżej podniesionych kwestii.
|
